neyse, uzatmayalım, yolumda kendi halimde yürümeye çabalarken, karşıma çıkan bu siber dünyaya kayıtsız kalamadım. hayatın ritmi beni de kıskaçlarıyla kavrayıverince, koşullu teslim oldum: dışarıdaki hayata öyle çok da vefasızlık etmeden, yanlışlıkla “sanal” denen bu  siber hayata dahlimi kabullendim. burası dışarıdaki hayattan çok daha acımasız, çok daha vahşi, öğütücü, tüketici ve entrika doluymuş, önceleri bilemedim. her yeni şey, yeniliğinin, alışılmamışlığının cazibesiyle çıkagelir ya, öyle oldu. sallandım, yuvarlandım, boka battım, debelendim, tırmandım, çıktım. tekrar sallandım, yuvarlandım, boka battım, debelendim, tırmandım, çıktım. komedileşen trajediye bulandım, cebelleştim, altta kaldım, yassıldım, yamuldum, kendimi tanıyamaz hale geldim, sorular sordum kendime, cevaplar bulamadım. cevaplar bulmak için mi sormuştum, hayır, ayakta kalabilmek için sorular sormak gerekir, onun içindi. doğru soruyu sorabilmek, doğru ya da yanlış bir cevap bulmaktan çok daha zor ve gereklidir. şimdilerde, aşınan, eksilen, yokolan bütün parçalarımın hesabını kendime verip, kara esvabımdan sıyrılıp, hafifledim belki de. bilmiyorum, öyle sanıyorum, öyle tasavvur ediyorum kendimi, o halde görmek, bulmak istiyorum. karalara bürünmeyi bıraktım, evet, kendim karayım şimdi. derim kara artık, giysilerim değil. ece ayhan’ın karaşın çocuklar sınıfının arka değilse bile arkaya yakın sıralarından birinde, boş beyaz kağıdım, kalemim ve ondan da önemli olan silgimleyim. varoluşsal amacımı gerçekleştirme yolunda yürürken bir yandan beni tökezletip sendeleten, gücümü dağıtan, bununla kalmayıp beni neredeyse benden alan bir tür hades diyarıyken burası, öte yandan da, bununla tamamen çelişircesine dışarıdaki üçboyutlu cehennemin kavurucu alevlerinden beni nisbeten koruyan, aslında korur gibi yapan bir tür “non-area area”ydı. heideggeryen “varlığın evi”nde rahatça dolanabildiğim, kendimi gerçekleştirme, hayata manâ atfetme ve böylelikle “orada-oluş”un ağır, verili sorumluluğuyla başedebilme çabasıyla ve bu suretle  “varlık”tan “özne”ye terfi etme telâşıyla hemhal olduğum bir zamansallık icra yeri, içinde devindiğim habitatın ikiboyutlu yansısı. bir simülasyon odası.

belli değil –ya da çok belli: quo vadis, insanlık? bu çılgın, aldatıcı görkemiyle bu yaldızlı, parıltılı serüvenin sonu parlak gözükmüyor. bizler de sürükleniyoruz işte ve kimimiz direnmeye, kendi manâsını, tavrını, tutumunu, itiraz gücünü, umarsız çığlığını, onu o yapan dilini yitirmemeye çalışıyor. tasavvuru ve tahayyülü imkansız uçsuz bucaksızlığıyla kâinatta kendinde bir önem vehmetmenin canlı örneklerinden başka birşey olmayan bizler, yalnızca şu majör hakikatin ölüm denen yüzünün bilinciyle belki şereflenmişiz, başka da bir incimiz yok çıkardığımız, bu bilinemezlik ummanından işte. ölüm, olanca karanlığıyla ışıtıyor ortalığı, onsuz yapamazdık, yapamayız, manâyı veren o. anomiden, amorfiden, kaosun ürkütücü derinliğinden çekip çıkardığımız ve adını dil koyduğumuz şeyi evimiz kıldığımızda, eninde sonunda bacadan girecek olan noel baba o. girecek ve salonumuzun en mutena köşesindeki çamın dibine hediyesini bırakacak: kendini.

o zamana kadar işte böyle eğleyip duracağız kendimizi, eğleyip duracağım kendimi. kâh kendi “hakiki” benliğimi bulmanın kutsal yolunda yalpalayarak da olsa yürümeye, kâh uçurum diplerinde kendi parçalarımın bir kısmını toplamaya çalışarak. dilimde kendimi bulmayı umarak. kendi gölgemle ve onun gölgesiyle saklambaç oynayarak.

dışarıdaki dünya, ya da le temps modernes ile le temps postmodernes’in tuhaf bir şekilde içiçe geçtiği siber dünya… farketmez. orada, burada, belki de olmanın değil, sadece görünmenin işlev taşıdığı kıyamet alâmeti zamanlarda.

(başı sonu belirsiz, alelacayip bir hasbıhal denemesiydi. sürç-i lisanım affola.)

yıkılmadan hayatın köprüsü içimin rüzgarıyla
geçmek istedim sarsak adım çabucak
hayat evcil bense yalnız bir kurttum

sızlıyor derimde günün yanıkları şimdi
savrulup gitmiş dört yana gecenin uyanıkları
birinin çığlığını ötekinin yankısında duydum

işte orada duruyor haşlanmış kurbağalar
masalın çıkış kapısında olandan habersiz öküz
ah kitap okurken içi geçen çocuklara uydum

alfabem için biriktirdim ıslanmış harfleri
elif kederden nun neşeden bir başkası utançtan
parmak uçlarımın harlı sobasında tek tek kuruttum

cıva buharına dönüştüm kısa bahardan kışa
arka bahçelerini aydınlattım anlaşılmazlığın
sonra bir kil oldum bir su bir kum

yıkık surlar kök–hüzne boyar büyük resmi
boşluğun azalışı yarım kalır kırılmış çekiçle
bak sen öyle bir anda usulca gözünü yum

çıkıp gelmişliğe yordum hayrı bunca zaman
daradan düşün beni, araf’a atın beni
veyl! o güzelim hiçliği böyle niçin yordum

soruyorum sana ey tatlı ve haklı ölüm
gözlerime kandil olmuşken nedir bu şimdi
etrafını ışıtmaktan aciz titrek mum

isterdim akıl terketsin beni su koysun gönül
bir dünyaya bir ben ne kadar çoksa o kadar çok
büyümeyi kurdum

(*) müzik: jan garbarek, anouar brahem, shaukat hussain, “sebika”, madar.

ayna ayna söyle bana, ben bir hayal miyim düş müyüm? sen mi bana bakıyorsun, ben mi sana ayna?

(*) aynalı y’azıcıkla alâkasız müzik: fleetwood mac, “songbird”, rumours. aşk ne menem bişeydir ki üstüne şarkılar söylenir, romanlar yazılır, filmler çekilir bıkmadan usanmadan. olup olacağı bir tür “sublimation”dır oysa işte.

(**) wp  para istiyor anladığım kadarıyla artık, video falan yüklemek için. vay anasını sayın seyirciler!

rahmetli demirbank’ın sabahları iyi günler dilediği günler çoktan geride kaldı. günler geçer, insan eskir. ya şarap olur, ya sirke. şarabın da bir yeri var, sirkenin de elbet. ama sonuçta üzüm üzüm olmaktan çıkar, gün gelir omcalar çürür, bağlar tarumar olur.

babamın öldüğü yaşta değilim. ohooo, o yaşta olmayacağım da –biliyorum. teoman’ın şarkısını severim. her doğumgünümde dinletirim kendime, çam sakızı çoban armağanı olarak. her dinleyişimde de itiraz ederim böyle işte: babamın öldüğü yaşta değilim, olmayacağım da. ve o demirbaş armağana başka başka hediyeler eşlik eder her seferinde ve bu hediyeler kelimelerden oluşur hep. oluşturdukları metnin yüzü bilgece bir sadeliğin zenginliğiyle ışıldayan kelimeler. çatısı özenle çatılmış, örgüsü titizlikle kotarılmış metinler. çoğun da şiir. edebiyatın zarif kızkardeşi.

peki muhasebe?

bazen acı veriyorsa da evet. ama hep öyle dibine kadar değil. kâr-zarar cetveliymiş, bilançoymuş, dönemsonu hesaplarıymış, zaten hem pek anlamam, hem de soğuk ve sıkıcı şeyler onlar. neydim ne oldum, hepsi bu.

şunca yılın hesabını kendime verdiğimde sonuç pek içaçıcı değil açıkçası. veresiye duygular, müflis tüccar.

olsun. ticaretten hiçbir zaman anlamadım zaten. açıkgözlük, cingözlük bana göre değildi. iliğime kadar sömürüldüm çoğu zaman, gıkım çıkmadı değil, ama kendime öttü borum, içimi yedim bitirdim. insan görmeye tahammülüm kalmadığı çok anlarım oldu, insan olduğumdan utandırıldığım çok anlar. yazık, “insan” dediğimiz yaratığa oldu olan, beni kaybetti, en içten dostu olabilecek olan beni. ha “sen nesin, insan değil misin” diye soracaksınız, sorun, en doğal hakkınız. elcevap: insanım, evet. evet ve ne yazık ki. zaaflarımın sürüsüne bereket. günahlarımın, suçluluk duygularımın, kaçaklıklarımın, uzaklaşmalarımın, geriye çekilmelerimin, hatalarımın, yanılgılarımın, bile bile lâdeslerimin. acı yenilgilerimin, pyrrhus zaferlerimin, karşılıklı batışlarımın, göz göre göre sıçıp batırışlarımın.

olsun. yaşamak zorundaydım. “tarihte ne olduysa öyle olması gerektiği, başka türlü olamayacağı için öyle olmuştur.” karl marx amca duymasın bu lafını kendi minör serüvenimin, dandik hayatımın tasvirine dahil ettiğimi, lâkin yalan mı yani.

neyse, bugün değilse bile, yarın da değilse bile, pazar günü için, çocukluğumun ve ilkgençliğimin kendi gitmiş vahı kalmış demirbank’ı alabilir sazı eline: bugün 18 eylül 2011, pazar. demirbank iyi günler diler.

ben de dilerim. kendime bu sefer hediye olarak çok sevdiğim bir müzisyenin çok sevdiğim bir şarkısını, bir de aziz üstadımız, sevgili hocamız behçet necatigil’in bir şiirini veririm hem:

dışarıyı dinleme, içerdeyim
kımıldayan perdenin şimdi az berisinde.
insan kimi geceler niçin uğrar dışarı?
bir gerçeğin içinde kendini dinlediyse.

yaşlanmak, o her şeyin biraz biraz yettiği
anılar yerini tutuyor.
ben bu oyunu küçükken de görmüştüm:
çoklarını kovalıyor, birini tutuyor.

yaşlanmak, bir korkunun hep uzağa ittiği – -
içerdeyim.
yangın duvarlarının yıkıldığı geceler
ama nasıl geleyim?

insan kimi gemileri ne de çabuk unutuyor
binmiştik sözde,
bir çocukluk yatıyor
battığı yerde.

sağım solum doldu. zil çaldı. bu kaçıncı?
bir telâştı geçti, oturdu hepsi.

(*) pazarları internete girmiyorum. yarın da işim çok, belki giremem diye iki gün öncesinden yazdım bu yazıyı işte. nasılsa eskisi gibi dutluk değil buralar, neredeyse hiçbiriniz gelmiyorsunuz artık, ne farkeder ki!
(**) şiir: behçet necatigil, “sevgilerde”, can yayınları, 2009, s.197.
(***) müzik: charles aznavour, “yesterday when i was young”, greatest golden hits.

en büyük zalimin, en acımasız despotun geçmiş olduğu kesindir. aldıracaksın geçmişi, yangılanan apandis gibi. hadi kafiye oyunu oynayalım: mazi, marazidir. zombi kaynayan bir arazidir. hafıza hafız değildir. herşeyi ezberlemek ve aklında mıh gibi tutmak zorunda değildir.

susmak ve şarkı dinlemek… bazen bu yeter insanın canını acıtmaya.

(*) müzik: mircan, “numinosum”, numinosum.

(*) sırasıyla: zerrin özer, “dağınık yatak” ve teoman, “ağır kapı”, söz vermiş şarkılar [murathan mungan].

sy’in birinci dönemiyle üçüncü dönemi arasındaki fark buradan kaynaklanmaktadır. yayına girmesi ayıp okkalı küfürlerin dışında hiçbir şeye gerek yoktur artık.

şurdan bi kaset koy da neşemizi bulalım hanım.

(*) metallica, “die, die my darling”, garage inc. (disc 1).

bilgisayarımda da esaslı bir temizliğe giriştim, ne var ne yok bütün eski püsküleri atıyorum çöpe. temizlik harekâtı esnasında az önce shakespeare amcamın bir sonesine rastladım. 139′uncu sone. kıyamadım, buraya alayım dedim. nasılsa kimse okumaz benden başka, onun için münasebetsiz  anlamlara da yorulmaz. sevgiymiş aşkmış, hadi canım sen de deyip geçen biriyim ben artık. yeterince kan revan içinde kalmışım. shakespeare gibi amcalara havale etmişim böyle fani mevzuatı. aşmışım öyle tuzakları

139. SONE
ah, sen kalbimi ezdin geçtin gaddarlığınla;
şimdi üstüme atma tüm kötülüklerini!
beni gözünle değil, şu dilinle yarala,
hileyle değil, gerçek gücünle öldür beni.
gözüme baka baka, “sevdiğim başkası,” de;
canım, başka bir yana çevirme o bakışı;
türlü aldatmalarla yaralamak da niye,
zaten savunma gücü nedir ki sana karşı?
seni bağışlasam mı? ah, sevgilim bilir ki
güzelim bakışları olmuştur bana düşman.
düşmanları hep benden öteye çevirir ki
başkaları devrilsin o amansız oklardan.
vazgeç, işte ben artık yarı ölüyüm ama,
bak da büsbütün öldür beni, son ver acıma…

bir metnimdeyse “bekler ki hiçbir ayna kendinden başka şey göstermesin ona, hatta kendini bile.” dediğim olmuştur. olur mu olur.

bir vakit, borges’in “ayna ve maske”sine paralel bir hikâye yazmaya koyulmuştum, yarım kaldı: “maske ve ayna”. lâkin bir de dehliz vardır değil mi? dere tepe düz gidin, bir arpa boyu yol tepin, varacağınız yerde tıpkı yola revan olduğunuz yerdeki gibi sizi bu üçlünün hakikati karşılayacaktır: suretle içiçe geçmiş maske, gözlerinizin içine bakan ayna, çıka çıka bir tatar çölünün ilk kum taneciklerine çıkan bir dehliz. alan parker’ın “angel heart”taki repliğine tam katılmıyorum; gözlerinizin içine bakan, yansımanız değildir, bizatihi aynanın kendisidir bana kalırsa çünkü.

slavoj žižek, lacan’dan nakleder: “aşılamayan şeydir ayna. ve iştirak ettiği tek düzenleme, nesnenin ulaşılamazlığının örgütlenmesidir.” ve ekler: “(…) bu yüzey, bir nevi gerçeklikteki ‘kara delik’ olarak, ötesine ulaşmanın imkansız olduğu bir sınır olarak işlev görür.”*

yine kendime vereyim sözü: “içoğlanı değil miydik nazarsız sarayın cümlemiz / aynalar içre sedasız bir güruhtu kellelerimiz”

***
aslında bu metni hafif abi lugatimin bir maddesi olarak yazmalıydım. neyse, yazarım onu da, “ayna”sız bir lugat eksik bir lugattir çünkü.

şimdi şerefe! soğuk yemek’in bu üçüncü döneminin ilk yazısının şerefine! hadi bakalım!

(*) slavoj žižek, “kırılgan temas”, metis, 2006, s. 118.

babalar geçer kızlar kalır
bir uygun aralıkta

rüzgar değdikçe hatırlanır kelimelerin
ürpertisi

geleceğin geçmişidir sezilir
bir imkansız aralıkta

***

babalar kalır bir tahta eşikte
uçan halıda kızlar

cin çıkar şişeden: “ne istiyorsun”
- fotoğrafta sol yanımı

bellidir geleceği geçmişin: sihir!
yoksun bir bakmışın

***

babalar uyur kızlar nöbetçi
prenses, bir nefesin sarayında

ne işe yarar hava tazeliğin
olmasa babalığın ikindi esintisi

bu iş böyle bitmez girer bir şiirin
berceste mısraına